prosić


prosić
prosić {{/stl_13}}{{stl_8}}cz. ndk VIIb, proszę, prosićsi, proś, proszony {{/stl_8}}– poprosić {{/stl_13}}{{stl_8}}dk VIIb {{/stl_8}}{{stl_20}}
{{/stl_20}}{{stl_12}}1. {{/stl_12}}{{stl_7}}'zwracać się do kogoś, nalegać, zwykle w sposób uprzejmy, dla uzyskania, otrzymania, wyjednania czegoś': {{/stl_7}}{{stl_10}}Prosić o radę, pomoc, wstawiennictwo, wybaczenie. Poprosić o pożyczkę, towar. Poprosić o ciszę, zrozumienie. Prosić uprzejmie, uniżenie, usilnie, pokornie. {{/stl_10}}{{stl_20}}
{{/stl_20}}{{stl_12}}2. {{/stl_12}}{{stl_7}}'nakłaniać kogoś, zwykle w uprzejmej formie, do przybycia z wizytą, w odwiedziny; zapraszać': {{/stl_7}}{{stl_10}}Był proszony na przyjęcie u ministra. Poprosili ją na wtorek po południu. Prosić na obiad, herbatę, podwieczorek, na wesele. {{/stl_10}}{{stl_20}}
{{/stl_20}}{{stl_12}}3. {{/stl_12}}{{stl_7}}'zwracać się do kogoś, zwykle w sposób uprzejmy, z propozycją wejścia do jakiegoś pomieszczenia, wnętrza lub udania się gdzieś': {{/stl_7}}{{stl_10}}Lokaj poprosił go do salonu. Sędzia kazał poprosić kolejnego świadka. Prosić do pokoju, gabinetu, mieszkania. Dyrektor panią prosi. Poprosić kogoś na bok, na stronę. Ktoś jest proszony do telefonu. {{/stl_10}}{{stl_20}}
{{/stl_20}}{{stl_12}}4. {{/stl_12}}{{stl_7}}'w sposób ustalony zwyczajowo lub przepisami przedstawiać słownie albo gestem jakąś propozycję, sygnalizować zamiar czegoś': {{/stl_7}}{{stl_10}}Prosić dziewczynę do tańca. Trener poprosił o czas dla swojej drużyny. {{/stl_10}}{{stl_20}}
{{/stl_20}}{{stl_12}}5. {{/stl_12}}{{stl_8}}pot. {{/stl_8}}{{stl_7}}'zwracać się do kogoś, proponując sprawowanie jakiejś funkcji': {{/stl_7}}{{stl_10}}Prosić kogoś na chrzestnego, na drużbę. Poprosili go na przewodniczącego zebrania. {{/stl_10}}{{stl_20}}
{{/stl_20}}{{stl_12}}6. {{/stl_12}}{{stl_7}}'o zwierzętach: przyjmować wyuczoną pozycję ciała w oczekiwaniu na przysmak': {{/stl_7}}{{stl_10}}Uczyć psa prosić. Poproś! Inaczej nie dostaniesz.{{/stl_10}}{{stl_18}}ZOB. {{/stl_18}}{{stl_10}}błagać [prosić] {{/stl_10}}{{stl_8}}{o coś} {{/stl_8}}{{stl_7}}na klęczkach [na kolanach]; nie dać się (długo, dwa razy) prosić; nie trzeba [nie musi się] {{/stl_7}}{{stl_8}}{kogoś} {{/stl_8}}{{stl_7}}(długo, dwa razy) prosić; no proszę; proszę pana; proszę pani; proszę (prosimy) {{/stl_7}}

Langenscheidt Polski wyjaśnień. 2015.

Look at other dictionaries:

  • prosić — ndk VIa, proszę, prosićsisz, proś, prosićsił, proszony 1. «w grzecznej formie zwracać się do kogoś, by coś uzyskać, otrzymać, wyjednać, by kogoś do czegoś skłonić» Prosić koleżankę do telefonu. Prosić rodzinę do stołu. Prosić o pomoc. Prosić o… …   Słownik języka polskiego

  • prosić — pot. Ktoś, coś (jest taki, takie), że proszę (siadać) «zwrot będący wyrazem pewnego uznania albo rubasznej aprobaty»: Zapewniam pana: realny socjalizm to była świetnie zorganizowana bida z nędzą. Organizacja, że proszę siadać. R. M. Groński,… …   Słownik frazeologiczny

  • prosić się — I {{/stl 13}}{{stl 8}}cz. 3. os ndk VIIb, prosić sięsi się {{/stl 8}}– oprosić się {{/stl 13}}{{stl 8}}dk VIIb {{/stl 8}}{{stl 7}} o maciorze: rodzić młode, prosięta : {{/stl 7}}{{stl 10}}Maciora niedługo będzie się prosić, oprosiła się. {{/stl… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • prosić [poprosić] w kumy — {{/stl 13}}{{stl 8}}{kogoś} {{/stl 8}}{{stl 7}} prosić kogoś, by był ojcem chrzestnym, matką chrzestną (dziś zwykle żartobliwie) : {{/stl 7}}{{stl 10}}Przyszli prosić sąsiada w kumy. Poprosić w kumy przyjaciela. {{/stl 10}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • prosić [błagać, zaklinać] — {{/stl 13}}{{stl 8}}{kogoś} {{/stl 8}}na wszystkie świętości {{/stl 13}}{{stl 7}} prosić, błagać bardzo o coś, na czym komuś szczególnie zależy, co jest dla kogoś niezwykle ważne : {{/stl 7}}{{stl 10}}Błagam was na wszystkie świętości, pomóżcie… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • prosić [poprosić] o rękę — {{/stl 13}}{{stl 33}} o mężczyźnie: proponować kobiecie małżeństwo, oświadczać się :{{/stl 33}}{{stl 10}}Gdy poprosił ją o rękę, zgodziła się bez wahania. {{/stl 10}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • prosić [zapraszać] do stołu — {{/stl 13}}{{stl 33}} zapraszać kogoś do spożycia posiłku przy stole :{{/stl 33}}{{stl 10}}Obiad gotowy, prosimy do stołu. {{/stl 10}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • prosić się — Ja się na (ten) świat nie prosiłem (nie prosiłam) «wyrażenie używane zwykle przez dziecko w stosunku do rodziców, gdy mają o coś do niego pretensje»: Jak twój język parszywy mógł takie słowa wymówić i nie zamienić się w kamień? A on, jakby mu… …   Słownik frazeologiczny

  • nie dać się (długo, dwa razy) prosić — {{/stl 13}}{{stl 33}} szybko, chętnie zgodzić się na czyjąś prośbę, propozycję itp.; chętnie przystać na coś :{{/stl 33}}{{stl 10}}Nie dała się dwa razy prosić i zaśpiewała jeszcze raz. Nie dam się prosić, chętnie skosztuję. {{/stl 10}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • błagać [prosić] — {{/stl 13}}{{stl 8}}{o coś} {{/stl 8}}na klęczkach [na kolanach] {{/stl 13}}{{stl 7}} usilnie o coś prosić, błagać, poniżając się : {{/stl 7}}{{stl 10}}Błagać o litość na klęczkach, na kolanach. Na klęczkach prosiłem go o pożyczkę. Będziesz mnie… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień